Ombuigen vraagt om bestuurlijk leiderschap

Posted by: admin on maandag, oktober 4th, 2010

In veel gemeenten komen de nieuwe colleges op stoom. De zoektocht naar een nieuwe balans is echter nog in volle gang. Van rijkswege is een forse korting op de algemene uitkering aangekondigd. Het economisch perspectief is nog steeds niet rooskleurig. In die context  zien veel besturen zich geplaatst voor de enorme uitdaging om de komende jaren de gemeentebegroting fors om te buigen.

De ambities zoals die vanuit de verkiezingsprogramma’s vertaald zijn in coalitieakkoorden en  in collegeprogramma’s houden vaak al rekening met deze nieuwe realiteit. Het vertalen naar echte daden is een andere zaak. In hoeverre kan er echt op wettelijke taken bespaard worden? Is de voorgestelde reductie op ambtelijk apparaat en externe inhuur wel realistisch? Wat zijn de maatschappelijke effecten van het versoberen van de voorzieningen? Is zelfredzaamheid en zelfsturing van de maatschappelijke partners in de praktijk net zo gemakkelijk als in de theorie? Deze en vele andere vragen worden momenteel gesteld in gemeenten.

Op deze vragen kan niet eenduidig geantwoord worden. Veel hangt af van de lokale en regionale omstandigheden, maar nog meer van het visionaire en regisserende vermogen van het nieuwe bestuur. Naast wijs besparen in het perspectief van de strategische koers van een gemeente is de algemene roep van de samenleving om duidelijkheid van de politieke en bestuurlijke leiders. Duidelijkheid over de koers en vooral een consequent, bestuurlijk handelen op basis van die koers.

Het gaat dus niet direct om de optelsom van ombuigingsmogelijkheden, maar veel meer om het respect afdwingend bestuurlijk optreden. Een bestuurlijk leider moet  laten zien dat hij het proces beheerst en koersvast is. Het betekent ook dat de voorstellen die gedaan worden geloofwaardig zijn en die bij de uitvoering ook met lef en kracht ter hand genomen worden. Iedereen weet waar uitstel toe leidt. Nú doorpakken op het lastige dossier van ombuigen geeft lucht en ruimte om vervolgens andere ambities de kans te geven.

De inhoudelijke oplossingen voor ombuigen kan iedereen verzinnen, dat is al vele malen gedaan. Het varieert van verlagen van subsidies, verminderen van formatie, saneren van voorzieningen tot verhogen van de inkomsten via belastingen, parkeergelden etc. Natuurlijk moeten hierin keuzes gemaakt worden, maar in de kern gaat het hier niet om. Het is niet de  regie op de inhoud die bepalend is. Het succes van ombuigen wordt bepaald door de regie op het proces, de wil om echte keuzes te maken en ook de consequenties hiervan onder ogen te durven zien. Regie op het proces wil zeggen, weten waar je naar toe gaat en wie, wat, wanneer te doen staat?

Hiervoor is bestuurlijke daadkracht nodig. Bestuurlijk leiders weten te inspireren, zijn gedreven en staan voor wat ze zeggen, ze verbinden partijen en kunnen ook buiten de gebaande paden treden. Bevlogen leiders met een visie en een rechte rug zijn nodig in tijden van crisis. De bestuurlijk leider kan buigen in de wind, maar raakt niet ontworteld en staat na de storm nog fier overeind.

Topics: Column

 

Leave a Comment